Ramai ibu bapa bertanya, “Patutkah anak saya dihantar ke TADIKA pada usia tiga, empat atau lima tahun?” Hakikatnya, tiada umur yang boleh dianggap paling tepat untuk semua kanak-kanak. Yang lebih penting ialah kesediaan perkembangan (school readiness), iaitu sejauh mana anak bersedia dari segi emosi, sosial, bahasa, fizikal dan keupayaan mengurus diri. Menurut teori perkembangan kognitif Jean Piaget, kanak-kanak berusia antara 2 hingga 7 tahun berada pada peringkat Praoperasi (Preoperational Stage), iaitu fasa di mana mereka belajar melalui pengalaman konkrit, bermain, imaginasi dan interaksi dengan orang di sekeliling. Oleh itu, tujuan utama menghantar anak ke TADIKA bukanlah supaya mereka cepat membaca atau mengira, tetapi supaya mereka mendapat pengalaman pembelajaran yang sesuai dengan tahap perkembangan otak mereka.

Kesediaan ke TADIKA juga bergantung kepada kematangan emosi dan sosial. Ahli psikologi Erik Erikson menjelaskan bahawa kanak-kanak prasekolah berada dalam peringkat Initiative vs Guilt, di mana mereka mula ingin mencuba perkara baharu, membuat pilihan dan berinteraksi dengan rakan sebaya. Pada masa yang sama, Lev Vygotsky menegaskan bahawa pembelajaran berlaku paling berkesan melalui interaksi sosial dengan orang dewasa dan rakan yang lebih berkemahiran. Justeru, seorang anak yang bersedia ke TADIKA biasanya mampu berpisah dengan ibu bapa untuk beberapa jam, mengikuti arahan mudah, berkongsi permainan, menunggu giliran dan membina hubungan positif dengan guru serta rakan. Menangis pada hari pertama adalah perkara biasa, tetapi dengan sokongan yang konsisten, kebanyakan kanak-kanak akan dapat menyesuaikan diri secara beransur-ansur.

Selain itu, ibu bapa sering menyangka bahawa kesediaan ke TADIKA diukur melalui kebolehan membaca atau mengira. Sebenarnya, kajian dalam bidang perkembangan awal kanak-kanak menunjukkan bahawa kemahiran fungsi eksekutif (executive function) seperti memberi tumpuan, mengawal emosi, mengingati arahan dan menyelesaikan masalah merupakan antara peramal terbaik kejayaan pembelajaran di sekolah. Harvard Center on the Developing Child menggambarkan fungsi eksekutif sebagai “sistem kawalan trafik udara otak” yang membantu kanak-kanak memberi perhatian, mengawal impuls, merancang tindakan dan menyesuaikan diri dengan situasi baharu. Kemahiran ini tidak terbina secara automatik mengikut usia, sebaliknya berkembang melalui pengalaman harian, hubungan yang selamat dengan orang dewasa dan peluang bermain yang bermakna.

Pemilihan TADIKA juga memainkan peranan yang sangat besar. TADIKA yang berkualiti bukanlah yang paling banyak memberi lembaran kerja atau mengejar pencapaian akademik semata-mata, tetapi yang menyediakan persekitaran yang kaya dengan aktiviti bermain, penerokaan, komunikasi, seni, muzik, pergerakan dan penyelesaian masalah. Kajian menunjukkan bahawa pembelajaran berasaskan permainan (play-based learning) membantu membina hubungan saraf (synapses), mengukuhkan fungsi eksekutif, meningkatkan kreativiti, bahasa, kemahiran sosial dan daya tahan emosi. Bermain sebenarnya ialah “kerja” utama kanak-kanak kerana melalui bermainlah mereka belajar memahami dunia, membina keyakinan diri dan mengembangkan kebolehan berfikir.

Sebagai ibu bapa, jangan terlalu bimbang jika anak anda belum bersedia pada usia tertentu. Setiap kanak-kanak berkembang mengikut kadar yang telah Allah SWT tetapkan. Elakkan membandingkan mereka dengan adik-beradik atau rakan sebaya kerana setiap anak mempunyai kekuatan dan rentak perkembangan yang berbeza. Apa yang lebih penting ialah menyediakan hubungan yang penuh kasih sayang, peluang bermain, komunikasi yang berkualiti dan pengalaman pembelajaran yang menyeronokkan. Kajian juga menunjukkan bahawa hubungan yang selamat antara ibu bapa dan anak (secure attachment) menyumbang kepada perkembangan fungsi eksekutif, tingkah laku prososial dan kesediaan ke sekolah. Apabila anak memasuki TADIKA dalam keadaan benar-benar bersedia, mereka bukan sahaja lebih mudah menyesuaikan diri, malah akan membina asas yang kukuh untuk pembelajaran, kesejahteraan emosi dan kejayaan sepanjang hayat. (PubMed)

Apa Kata Opah Jay

Jangan tanya: “Anak saya dah umur 4 tahun, patut masuk TADIKA?”

Tetapi tanyalah: “Adakah anak saya sudah bersedia untuk belajar, berkawan, berdikari dan menikmati pengalaman di TADIKA?”

Ingatlah, anak yang bersedia akan lebih mudah belajar, tetapi anak yang dipaksa mungkin hanya belajar sebab takut.